"Có đam hay hay mê, hãy đi đến cùng".

(Cười)

Gia nhập Intel Việt Nam năm 29 tuổi khi đạt học vị tấn sĩ ngành công nghệ bán dẫn, đó là việc làm trước nhất của ông Thiều Phương Nam.

* Nhiều người lại muốn phân định rẽ ròi: một sản phẩm "Made in Vietnam" phải là do Việt Nam chế tác ra chứ không phải mua linh kiện ở nước ngoài về lắp ráp rồi gắn thương hiệu Việt Nam vào. HCM, sau đó được chọn đi Nga (lúc đó là Liên Xô) để học đại học theo chương trình cộng tác giáo dục của hai Chính phủ Việt Nam - Liên Xô.

* Và ông đã thực hành tâm nguyện ấy như thế nào?   - Vào khoảng năm 1997-1998, intenet đã xuất hiện ở Nga và tôi nghĩ ngay đến chuyện internet sẽ làm đổi thay mọi thứ.

Đến nay, tuy chưa có sản phẩm có mức giá đó nhưng khoảng 80 - 90 USD/chiếc thì đã có và theo tôi, chắc chắn giá còn giảm nữa. Sau hơn 10 năm sử dụng tiếng Nga, tôi lại phải đi học thêm tiếng Anh.

Sau đó, nhiều người "bắt chước" gọi theo. * Ví thử có một bạn trẻ gặp ông và nói rằng anh ta ước mong mai sau sẽ được như Thiều Phương Nam thì ông sẽ nhắn nhủ bạn trẻ đó điều gì?  - Nếu có trường hợp đó, tôi sẽ nói với bạn ấy rằng: "Bạn phải giỏi hơn Thiều Phương Nam gấp nhiều lần". Khi đó, tôi học ngành công nghệ bán dẫn Trường Đại học Điện tử Leningrad (tên cũ của thành thị Saint Petersburg).

Các bạn có thể đọc sách, tìm hiểu và luận bàn thông báo, tiếp cận tài liệu khoa học kỹ thuật. Bạn chẳng thể đòi hỏi một sản phẩm được gọi là sản phẩm của Việt Nam chỉ khi nào nó do người Việt làm ra bít tất.

Luận án tiến sĩ của tôi nói về đề tài Network Protocols - giao thức mạng.

Với tôi, khi có ham thì hãy đi đến cùng sự ham mê đó. Không có câu hỏi này hỏi sai, hỏi "dốt". Mọi lúc mọi nơi. Do đó, vẫn còn dịp cho nhà sinh sản trong nước. Nếu quay trở lại mười mấy năm về trước, tôi cũng vẫn tuyển lựa như vậy. Đây sẽ là lợi thế cho các doanh nghiệp của Việt Nam. Như tôi đã nói, Qualcomm có hàng ngàn sáng chế và doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể được san sẻ những sáng chế này.

* Xin cảm ơn ông về cuộc chuyện trò thích thú này!. Tôi nghĩ mình cần tôn trọng điều đó.

Cho nên, sau này các cháu có theo ngành của tôi hay theo lĩnh vực khác là do khả năng và sự yêu thích của chúng. Tôi mê toán và tin học từ khi còn học phổ thông. * Nhưng nền công nghiệp phụ trợ trong ngành sinh sản điện thoại di động nước ta chưa thể gọi là mạnh,ông có thấy thế không?  - Hiện những hãng điện thoại lớn trên thế giới như Nokia, Samsung. - Như bạn biết, trên thế giới chỉ có vài công ty sản xuất chip, hệ điều hành cho máy tính, điện thoại.

Một khi họ đặt nhà máy tại nước ta thì hàng loạt các doanh nghiệp phụ trợ sẽ đi cùng. Và những thiết bị giá rẻ sẽ giúp họ dễ tiếp cận internet hơn. * Nghĩa là ông cho rằng sản phẩm "Made in Vietnam" vẫn có cơ hội cạnh tranh với những sản phẩm của nhiều hãng lớn trên thế giới?  - Có thể nói, những nhà sinh sản hàng đầu thế giới thường sản xuất thiết bị cao cấp.

Khi sang Nga, tôi được tiếp xúc với máy tính và không thể nào quên cảm giác của mình lúc đó.

Tôi rất vui vì đã góp phần phát triển nền công nghệ tại nước nhà với những dự án về máy tính, điện thoại giá rẻ, phát triển internet rộng khắp. Thời đó, ở Việt Nam chưa có máy tính, mãi đến vài năm sau mới có và một chiếc máy tính có giá bằng một căn nhà ở tỉnh thành. Chúng ta cần có quyền sử dụng các sáng chế do các hãng hàng đầu thế giới phát minh trong lĩnh vực di động. Không biết thì hỏi và khi bạn hỏi tức thị bạn đang học, vì không ai có thể biết hết mọi thứ trên đời.

Song song đó, Qualcomm cũng có hàng trăm thiết kế smartphone và có thể cung cấp cho doanh nghiệp Việt Nam. Tôi luôn có tâm nguyện được đóng góp cho nước nhà trong mọi vai trò. Nếu để nói vui, tôi thích được gọi là "người của công nghệ” vì nghe có vẻ hợp lý hơn. * Chia sẻ một chút về chuyện gia đình, ông có muốn sau này con cái sẽ kế nghiệp mình?  - Tôi có hai con và chưa bao giờ nghĩ rằng các cháu sẽ làm nghề giống mình.

Tuy nhiên, tri thức mình thu nhận lúc đó cốt yếu là từ thầy cô, qua sách vở và những bài báo, các tài liệu thu thập được nên không nhiều và đầy đủ như giờ. Những chiếc máy tính rất to với đĩa mềm quay vù vù cùng với hệ điều hành DOS đã làm tôi đam mê. Ngoại ngữ rất quan yếu, không thông suốt ngoại ngữ thì khó lòng hòa nhập trong một thế giới phẳng. Viettel, VNPT, Q-Mobile, MobiStar và FPT đã làm ra một số sản phẩm, đó là sản phẩm của người Việt.

Đó cũng là quyền lợi chính đáng của mọi người. Đó cũng là điều thôi thúc tôi về Việt Nam. Qualcomm sáng chế ra chip, còn cách sử dụng chip thế này tùy Việt Nam. Tỉ dụ, Qualcomm có hàng ngàn sáng chế liên tưởng đến lĩnh vực này và Qualcomm có thể san sẻ cho các nhà nước để phát triển nền công nghiệp sinh sản các thiết bị di động.

Việt Nam là một trong những nhà nước có độ phủ 3G lớn nhất ở khu vực Đông Nam Á. Một sản phẩm công nghệ giờ đây được xem là sản phẩm toàn cầu. Người dân ở nông thôn cũng cần được tiếp cận intenet như đứa ở thành thị.

Việt Nam có internet, mọi thứ sẽ phát triển và chúng ta cũng không thể nằm ngoài sự phát triển của công nghệ. Điều còn lại là doanh nghiệp Việt sử dụng thiết kế đó, con chíp đó như thế nào, họ sẽ phát triển áp dụng gì để cung cấp cho người dùng. Có sự khác nhau giữa sinh sản và lắp ráp một chiếc điện thoại.

Với những tập đoàn đa quốc gia, họ luôn có những khóa huấn luyện, đào tạo nhân sự. Đã có nhà máy sản xuất ở Việt Nam. * Ông từng nói Việt Nam hoàn toàn có khả năng sản xuất smartphone?  - Đúng vậy, nhân lực Việt Nam với trình độ công nghệ như hiện thì hoàn toàn có thể làm được điều đó. Năm 1995, tôi tốt nghiệp kỹ sư trường này và tiếp kiến học để lấy bằng tấn sĩ.

Vậy giờ chuyển sang Tập đoàn Qualcomm, chắc người ta sẽ gọi ông là "người của Qualcomm", ông có thích những "nickname" này không?  - Theo tôi nhớ thì có một nhà báo đã dùng mực "người của Intel" để nói về tôi trong một bài báo. Và tôi nghĩ sẽ còn nhiều doanh nghiệp Việt Nam sinh sản được smartphone. * Vậy theo ông, nước ta cần gì để có nền công nghiệp sinh sản thiết bị di động phát triển?  - Phải có chiến lược xây dựng nền công nghiệp sản xuất các thiết bị di động.

Tôi nói vậy vì các bạn trẻ hiện tại được học hành bài bản, được tiếp cận công nghệ một cách thuận tiện và đó là dịp cho các bạn chứng minh năng lực bản thân. Đọc E-paper       Ảnh: Quý Hòa Việt Nam có tiềm năng mạnh về CNTT Tâm huyết vì thương hiệu gạo Việt Gói thất bại lại, cuốn thành công đi Trả ơn đời kiến lập vương quốc sôcôla "Made in Vietnam" * Khi ông làm ở Intel, nhiều người đã gọi ông là "người của Intel".

Con cái thích học ngành gì, làm nghề gì sau này là tùy con chọn lọc. Ngoài Apple, Samsung tự sinh sản chip cho những sản phẩm công nghệ của họ thì đa số các hãng sinh sản thiết bị khác đều dùng chip của Qualcomm và một số nhà sinh sản chip khác. Tôi nghĩ, một mai trên thị trường sẽ xuất hiện những chiếc smartphone giá 50USD. Có smartphone chất lượng tốt, giá thấp, người dùng Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội đến với internet.

* Cho đến thời điểm này, ông có thể san sẻ gì về chiến lược phát triển của Qualcomm tại Việt Nam?  - trước tiên, tại Việt Nam, Qualcomm tập trung vào bốn đích: Góp phần xây dựng chính sách về công nghệ, xây dựng hạ tầng mạng 3G, phát triển các thiết bị đầu cuối, tăng cường nội dung số.

Làm điều mình thích thì có khả năng thành người giỏi. Và tôi quyết tâm phải học bằng được. * Tốt nghiệp đại học và sau đó lấy bằng tiến sĩ ngành công nghệ bán dẫn ở Nga, chừng như chiếc máy tính có sức hút rất lớn với ông?  - Năm 1989, tôi thi đậu Đại học Bách Khoa TP. Dĩ nhiên, chất lượng sản phẩm vẫn phải được đảm bảo.

Internet giúp ích rất nhiều cho chúng ta, nó là một thư viện khổng lồ, vấn đề là cách tiếp cận và tận dụng internet của mỗi người như thế nào mà thôi. Tôi quan niệm tạo cơ nghiệp cho con là nuôi dạy con tốt, tạo điều kiện để con học hành, có một nền móng tri thức tốt.

* Ông học chuyên về kỹ thuật, vậy điều này có là trở lực khi làm kinh dinh, cho dù là kinh dinh đúng lĩnh vực mình đã học?  - Để thành công, tôi phải học tiếp. Thế giới hiện giờ đã "phẳng" và công nghệ đã làm điều đó. Để sử dụng những sáng chế này, Việt Nam chỉ cần ký hợp đồng bản quyền với Qualcomm.

Một khi ngành công nghiệp phụ trợ đã phát triển đầy đủ thì chúng ta hoàn toàn có thể cho ra đời những chiếc smartphone giá thấp. Sau Intel, ông về IBM và từ cuối năm 2012 đến nay, ông làm việc ở Qualcomm khu vực Việt Nam, Lào, Campuchia.

Họ có thể sinh sản thiết bị có tính năng thích hợp và có mức giá vừa phải với mức sống của số đông người tiêu dùng trong nước. Với tôi, không đâu vào đâu bằng quê hương mình. * Giả sử sau khi lấy bằng tấn sĩ ở Nga, được đề nghị ở lại Nga làm việc với mức lương rất cao, ông có bằng lòng hay vẫn muốn về Việt Nam?   - Tôi chọn về Việt Nam và đó là điều tôi đã xác định ngay từ ngày đầu bước chân du học.

Một sản phẩm của Apple được lắp ráp tại Trung Quốc, sau đó bán khắp nơi trên thế giới và người tiêu dùng vẫn nhận sản phẩm đó là của Apple chứ không phải của Trung Quốc.

Nếu làm điều mình không say mê thì chỉ là làm việc và không đánh thức được những giá trị còn tiềm tàng trong bản thân.